Khi Facebook đang phải chật vật với những phản ứng dữ dội về vai trò của nó trong việc lan truyền thông tin sai lệch thì một tranh chấp nội bộ về cách đối phó với vụ việc Nga gây ảnh hưởng đến cuộc tranh cử Mỹ và sự phản đối của công chúng đã dẫn đến sự ra đi của một nhà điều hành cao cấp tại Facebook.

Sự ra đi sắp tới của Alex Stamos – giám đốc an ninh thông tin của Facebook – phản ánh sự căng thẳng về lãnh đạo gia tăng ở Facebook. Theo các nhân viên hiện tại và cựu nhân viên đã nói chuyện về vấn đề này, phần lớn sự bất đồng nội bộ này bắt nguồn từ cách Facebook nên chia sẻ công khai như thế nào về việc các quốc gia sử dụng sai nền tảng Facebook và tranh luận về những thay đổi trong tổ chức trước khi cuộc bầu cử sơ bộ năm 2018 xảy ra.

Facebook lên tiếng về vụ việc Nga gây ảnh hưởng đến cuộc tranh cử Mỹ
Alex Stamos, giám đốc an ninh thông tin của Facebook. Ông đã thúc giục tiết lộ nhiều hơn về hoạt động của Nga trên Facebook.

Ông Stamos, người dự định rời khỏi Facebook vào tháng Tám, đã ủng hộ việc tiết lộ nhiều hơn xung quanh sự can thiệp của Nga vào nền tảng và một số cơ cấu lại để giải quyết tốt hơn vấn đề này, nhưng ông đã gặp phải sự phản kháng của các đồng nghiệp. Trong tháng 12, trách nhiệm của ông Stamos sẽ được chuyển nhượng lại cho người khác.

Ông Stamos nói rằng ông sẽ rời khỏi Facebook nhưng ông được thuyết phục ở lại trong tháng Tám để giám sát quá trình chuyển đổi trách nhiệm của mình và cũng bởi vì các nhà quản lý cho rằng sự ra đi của ông có vẻ gây nên ảnh hưởng tiêu cực đến công ty. Ông đã được giám sát việc chuyển giao đội bảo mật của mình cho các bộ phận sản phẩm và cơ sở hạ tầng của Facebook. Theo lời của cựu nhân viên và nhân viên hiện tại thì nhóm của ông đã từng có 120 người mà bây giờ chỉ còn ba.

Ông Stamos sẽ là nhân viên cao cấp đầu tiên rời khỏi Facebook kể từ khi tranh luận về những thông tin sai lệch trên trang web của họ. Các nhà lãnh đạo của công ty – bao gồm Mark Zuckerberg – CEO của Facebook (chief executive), và Sheryl Sandberg – giám đốc điều hành (chief operating officer) – đã phải vật lộn để giải quyết hàng loạt các vấn đề ngày càng càng gia tăng, bao gồm sự can thiệp của Nga vào nền tảng FB, sự gia tăng của thông tin sai lệch và vụ việc tiết lộ thông tin của 50 triệu hồ sơ người dùng FB đã được thu thập bởi Cambridge Analytica -một công ty ghi danh cử tri.

Các sự việc này đã gây nên những tổn hại lớn bên trong nội bộ Facebook. Một số giám đốc điều hành của công ty đang cân nhắc các di sản và danh tiếng của họ khi hình ảnh của Facebook đã bị xuống dốc. Một số người tin rằng công ty có lẽ sẽ bình luận nhiều về sự can thiệp của Nga. Trong khi các công ty khác, như Twitter vẫn giữ im lặng về vấn đề này.

Một căng thẳng xảy ra giữa các nhóm chính sách và pháp luật với đội bảo mật của Facebook. Nhóm bảo mật đã thúc đẩy việc tiết lộ nhiều hơn về các quốc gia đã sử dụng FB sai mục đích như thế nào, nhưng các nhóm chính sách và pháp luật lại ưu tiên các yêu cầu kinh doanh.

Sandy Parakilas – người đã từng làm việc tại bộ phân thực thi luật riêng tư và các quy tắc khác của Facebook cho đến năm 2012, hiện đang tư vấn cho một tổ chức phi lợi nhuận gọi là Trung tâm Công nghệ Nhân đạo-với muc tiêu xem xét ảnh hưởng của công nghệ đối với con người, nói rằng: “Những người với công việc bảo vệ người sử dụng luôn chiến đấu chống lại những người có công việc là kiếm tiền cho công ty”.

Ông Stamos cho biết “Đây là những vấn đề thực sự thách thức, và tôi đã có một số bất đồng với tất cả các đồng nghiệp của tôi, bao gồm cả các giám đốc điều hành khác”. Trên Twitter, ông nói ông “vẫn hoàn toàn tham gia vào công việc của mình tại Facebook “và thừa nhận rằng vai trò của ông đã thay đổi, mà không liên quan tới các kế hoạch tương lai của ông.

Facebook lên tiếng về vụ việc Nga gây ảnh hưởng đến cuộc tranh cử Mỹ
Tweet của ông Alex Stamos

Facebook không có bình luận xung quanh những vấn đề về sự ra đi của ông Stamos.

Ông Stamos đã tham gia Facebook thông qua Yahoo vào tháng 6 năm 2015. Ông và các nhà quản trị Facebook khác, chẳng hạn như bà Sandberg, đã sớm không đồng ý về cách làm việc của mạng lưới xã hội trong việc kiểm soát nền tảng của chính mình. Trong tuyên bố của mình, ông Stamos nói mối quan hệ của ông với bà Sandberg là “hiệu quả”.

Ông Stamos đầu tiên tập hợp một nhóm các kỹ sư để săn tìm các hoạt động của Nga trên Facebook vào tháng 6 năm 2016 – tháng mà Ủy ban Quốc gia Dân chủ tuyên bố nó đã bị tấn công bởi các hacker Nga.

Vào tháng 11 năm 2016, nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra bằng chứng cho thấy các công ty Nga đã làm rò rỉ DNC và tuyên truyền trên Facebook. Cùng tháng đó, ông Zuckerberg đã công khai bác bỏ ý kiến ​​cho rằng thông tin giả đã gây ảnh hưởng đến cuộc bầu cử năm 2016, và ông gọi đó là một ý tưởng “khá điên rồ”.

Trong những tháng tiếp theo, đội bảo mật của Facebook đã tìm thấy thông tin và sự tuyên truyền của Nga trên trang web của họ. Vào mùa xuân năm 2017, việc quyết định công khai về sự can thiệp của Nga đã trở thành một vấn đề gây tranh cãi chính trong công ty.

Ông Stamos đã thúc đẩy tiết lộ càng nhiều càng tốt, trong khi những người khác bao gồm Elliot Schrage, phó chủ tịch phụ trách chính sách và truyền thông của Facebook, đã khuyến cáo không nên nêu tên Nga mà không có bằng chứng chính xác.

Họ nói rằng một bản ghi nhớ chi tiết ông Stamos viết vào đầu năm 2017 mô tả sự can thiệp của Nga đã bị chà xát bởi những đề cập đến Nga và được đăng tải trên blog hồi tháng 4 vừa qua, trong các thuật ngữ giả thuyết, làm thế nào mà Facebook có thể bị thao túng bởi một kẻ thù nước ngoài. Nga chỉ xuất hiện trong một chú thích mơ hồ. Chú thích này thừa nhận rằng những phát hiện của Facebook đã không mâu thuẫn với bản báo cáo tháng 1 năm 2017 của tờ nhật báo, trong đó giám đốc tình báo quốc gia kết luận Nga đã tìm cách phá hoại cuộc bầu cử Hoa Kỳ và của bà Hillary Clinton.

Ông Stamos nói trong bài phát biểu của mình rằng “chúng tôi quyết định trách nhiệm phải được làm rõ ràng để những phát hiện của chúng tôi phù hợp với những phát hiện của cộng đồng tình báo Hoa Kỳ và kết nối rõ ràng hoạt động này trong báo cáo của họ với các nhà tài trợ Nga.”

Tuy nhiên, quyết định của Facebook bỏ qua Nga đã thất bại. Vài tuần sau, một bài báo của tạp chí Time đã tiết lộ rằng Nga đã tạo ra các tài khoản và quảng cáo giả mạo để truyền bá, tuyên truyền trên nền tảng FB và được cáo buộc rằng ban đầu bị Facebook từ chối.

Vào tháng 9 năm ngoái, sau khi cuộc điều tra của ông Stamos đã cho thấy thêm sự can thiệp của Nga, Facebook đã buộc thừa nhận. Tháng đó, công ty tiết lộ rằng bắt đầu vào tháng 6 năm 2015, người Nga đã trả Facebook 100,000$ để chạy khoảng 3.000 quảng cáo cho các cử tri Mỹ.

Đáp lại, các nhà lập pháp như Thượng nghị sĩ Mark Warner của Virginia, người đứng đầu đảng Dân chủ trong ủy ban tình báo, nói rằng mặc dù sự phơi bày của Facebook là một bước đi tốt, nhưng “Tôi thất vọng, vì mất 10 tháng để đề cập về vấn đề này trước khi mọi thứ trở nên rõ rang và minh bạch hơn.”

Và sự tiết lộ cũng khiến người Nga chú ý nhiều hơn đến việc vận dụng mạng lưới xã hội. Cuối tháng 10 và tháng 11, Facebook trở thành chủ đề bàn tán trước các nhà lập pháp ở Đồi Capitol cùng với các giám đốc điều hành từ Twitter và YouTube vì đã để Nga can thiệp vào nền tảng FB.

Theo Tavis McGinn – người được tuyển vào công ty vào tháng 4 năm ngoái và đứng đầu ban điều hành danh tiếng từ tháng 9 năm 2017, thì từ cuộc bầu cử năm 2016, Facebook đã chú ý đến danh tiếng của ông Zuckerberg và bà Sandberg và công ty đã tiến hành các cuộc thăm dò để theo dõi xem họ được công chúng nhận định như thế nào.

Ông McGinn – người hiện đứng đầu Trung tâm dữ liệu, đã tiến hành thăm dò ý kiến ​​về danh tiếng của Facebook ở các quốc gia khác nhau, nói rằng Facebook đang “ở trong một tình huống khó khăn.”

“Facebook quan tâm rất nhiều đến hình ảnh của nó, vậy nên các giám đốc điều hành không muốn xuất hiện và tiết lộ toàn bộ sự thật khi mọi việc trở nên tồi tệ”, ông nói. “Nhưng nếu họ không làm vậy, Facebook sẽ hủy hoại hình ảnh của họ.”

Ông McGinn nói ông đã rời khỏi Facebook sau khi “bị vỡ mộng” với hành vi của công ty.

Đến tháng 12 năm 2017, ông Stamos – là người báo cáo với cố vấn chung của Facebook, đưa ra đề xuất là ông có thể báo cáo trực tiếp luôn cho những người cấp trên. Nhưng giám đốc điều hành của Facebook đã từ chối đề xuất này và thay vào đó phân công lại nhóm của ông Stamos; phân chia nhóm bảo mật và nhóm sản phẩm của họ, do Guy Rosen giám sát và đội cơ sở hạ tầng do Pedro Canahuati giám sát.

Ngoài việc quản lý một đội ngũ kỹ sư nhỏ ở San Francisco, ông Stamos phần lớn xuất hiện với tư cách người giao tiếp bảo mật của Facebook. Tháng trước, ông xuất hiện với tư cách là đại diện của Facebook tại Hội nghị Bảo mật Munich.

Cuối tuần qua, sau khi tin tức cho thấy Cambridge Analytica đã thu thập được dữ liệu trên 50 triệu người sử dụng Facebook, nhóm truyền thông của Facebook đã khuyến khích ông Stamos tweet để bảo vệ công ty, nhưng chỉ sau khi Facebook đã phê duyệt các tweet của ông Stamos.

Sau khi những dòng tweet thể hiện phản ứng tức giận của mình, ông Stamos đã xóa chúng.

Roger B. McNamee – một nhà đầu tư đầu tiên của Facebook cho biết ông coi mình là một người cố vấn cho ông Zuckerberg, nói rằng công ty đã thất bại trong việc đối mặt với những vấn đề cơ bản do sự can thiệp của Nga và các thao tác khác về nội dung.

Ông McNamee, người sáng lập Trung tâm Công nghệ Nhân đạo, nói: “Tôi đã nói với họ, ‘Kinh doanh của bạn dựa trên lòng tin, và bạn đang mất dần lòng tin’” “Họ đã coi nó là một vấn đề P.R., trong khi đó là một vấn đề kinh doanh. Tôi không thể tin rằng những người mà tôi từng biết rất tốt đã đi quá xa. “